سؤال جنجالی قاضی از میبول معتز؛ پرسشی که «دلشکن» توصیف شد
میبول معتز، خواننده شناختهشده، به دلیل ادعای وجود توصیفهای مستهجن در متن ترانه «Perperişan» در برابر قاضی قرار گرفت. در این پرونده، برای این خواننده تقاضای حبس تا سه سال مطرح شده است.
در جریان رسیدگی، قاضی پرونده سؤالی را مطرح کرد که بازتاب گستردهای داشت و از متهم پرسید آیا این ترانه برای یک مرد نوشته شده است یا خیر. میبول معتز در پاسخ گفت که این پرسش را اندوهبار و دلشکن میداند و معتقد است ترانههایش میتوانند توسط هر کسی و برای هر کسی خوانده شوند.
این خواننده که با نام هنری «Mabel Matiz» شناخته میشود و نام اصلی او فاتح کاراجا است، به دلیل محتوای ترانه «Perperişan» و نبود محدودیت سنی برای انتشار آن، با این ادعا مواجه شده که متن ترانه میتواند برای کودکان خطرآفرین باشد.
رسیدگی به این پرونده در دادگاه کیفری بدوی ۵۴ استانبول آغاز شد. در جلسه رسیدگی، فاتح کاراجا بهصورت غیر بازداشتی به همراه وکلایش حضور داشت. همچنین برای برگزاری دادگاه، تدابیر امنیتی در نظر گرفته شده بود و خروج میبول معتز از دادگاه بهصورت کنترلشده و دور از دید عموم انجام شد.
«این ترانه را با نیت ادعاشده ننوشتم»
متهم در دفاعیات خود اعلام کرد که این ترانه را حدود یک سال و نیم پیش نوشته است و توضیح داد:
«این ترانه در آلبوم یک گروه فرانسوی نیز قرار گرفت. من با الهام از ادبیات عامه ترکی، چنین اثری نوشتم. آنطور که در شبکههای اجتماعی بزرگنمایی شده، معنایی در کار نیست. موضع هنری من روشن است. کودکان و نوجوانان برای من بسیار مهماند و به همین دلیل نوشتن چنین ترانهای با نیت ادعاشده برای من قابل تصور نیست. این اثر را مستهجن نمیدانم. این ترانه برگرفته از فرهنگ ترانههای محلی است. عبارتهایی مانند ‘cici toy bebe’ به یک فرد بالغ اشاره دارد و نیت من توصیف فردی جوان از نظر روحی بوده است. واژه ‘kuş’ در ادبیات عامه به معنای بخت است و برداشتهای دیگری دارد، اما معنای القاشده در ادعا را در بر نمیگیرد. اینها توصیفهایی از عشق پرشور یک عاشق جسور است.»
«این سؤال را ناراحتکننده و دلشکن میدانم»
قاضی دادگاه از فاتح کاراجا پرسید که آیا این ترانه برای یک مرد نوشته شده است یا نه. او در پاسخ گفت:
«این سؤال را ناراحتکننده و دلشکن میدانم. اگر این پرسش از سوی یک خواننده عربسک مطرح میشد، هرگز چنین سؤالی نمیپرسیدید. من معتقدم ترانههایم میتوانند توسط هر کسی و برای هر کسی خوانده شوند و میخواهم بر این باور تأکید کنم.»
وکلای متهم در جلسه دادگاه اعلام کردند که ارکان قانونی جرم انتسابی محقق نشده و خواستار تبرئه موکل خود شدند.
دریافت گزارش از شورای حفاظت از کودکان
دادگاه در تصمیم موقت خود اعلام کرد که بهدلیل احتمال ورود ضرر به کودکان، پرونده به وزارت خانواده و سیاستهای اجتماعی اطلاع داده شود. همچنین مقرر شد برای بررسی مستهجن بودن یا نبودن ترانه و متن آن، از شورای حفاظت از کودکان در برابر آثار مضر گزارش کارشناسی دریافت شود.
بهمنظور تکمیل نواقص پرونده، جلسه رسیدگی به تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۲۶ موکول شد.
جزئیات کیفرخواست
در کیفرخواست تنظیمشده توسط دادستانی کل استانبول آمده است که متن ترانه «Perperişan» متعلق به فاتح کاراجا، بهصورت غیرمستقیم تحریککننده میل جنسی بوده و با استفاده از استعارههای جسمی و روحی، تداعیهای اروتیک ایجاد میکند. همچنین تأکید شده که این توصیفها بهراحتی برای عموم قابل درک است.
در ادامه کیفرخواست تصریح شده که این ترانه با رضایت متهم، در شبکههای اجتماعی بهصورت عمومی منتشر شده و هیچ محدودیت سنی برای آن در نظر گرفته نشده است؛ موضوعی که از منظر نظم عمومی و حفاظت از کودکان خطرآفرین تلقی شده است.
همچنین اشاره شده که انتشار اثر در پلتفرمهایی که کودکان نیز به آن دسترسی دارند، موجب تشدید عنوان اتهامی شده و دفاعیات متهم، با توجه به کلیت ترانه و انسجام معنایی بخشهای مورد بحث، کافی ارزیابی نشده است.
بر اساس این کیفرخواست، برای فاتح کاراجا به اتهام «واسطهگری در انتشار آثار مستهجن»، حبس از شش ماه تا سه سال درخواست شده است.
